Chỉ tiêu Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ / Các khoản giảm trừ doanh thu trên Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh (TT200) không khớp với TK 511, 521?

– Chỉ tiêu này phản ánh tổng doanh thu bán hàng hóa, thành phẩm, bất động sản đầu tư, doanh thu cung cấp dịch vụ và doanh thu khác trong năm báo cáo của doanh nghiệp. Số liệu để ghi vào chỉ tiêu này là luỹ kế số phát sinh bên Có của Tài khoản 511 “Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ” trong kỳ báo cáo.

Khi đơn vị cấp trên lập báo cáo tổng hợp với các đơn vị cấp dưới không có tư cách pháp nhân, các khoản doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ phát sinh từ các giao dịch nội bộ đều phải loại trừ.

– Chỉ tiêu này không bao gồm các loại thuế gián thu, như thuế giá trị gia tăng (kể cả thuế giá trị gia tăng nộp theo phương pháp trực tiếp), thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế xuất khẩu, thuế bảo vệ môi trường và các loại thuế, phí gián thu khác.

=> Chỉ tiêu này lấy Tổng phát sinh Bên Có TK 511 (Lũy kế phát sinh Có tài khoản 511 đối ứng với Nợ TK 111,112, 131,…) cụ thể:

Chỉ tiêu Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ thiết lập = Phát sinh Có TK 511 – Phát sinh Nợ TK 511 (không kể phát sinh kết chuyển khoản giảm trừ doanh thu sang TK 511 và kết chuyển doanh thu bán hàng sang TK 911

Chỉ tiêu này phản ánh tổng hợp các khoản được ghi giảm trừ vào tổng doanh thu trong năm, bao gồm: Các khoản chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán, hàng bán bị trả lại trong kỳ báo cáo. Số liệu để ghi vào chỉ tiêu này là luỹ kế số phát sinh bên Nợ tài khoản 511 “Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ” đối ứng với bên Có các tài khoản 521 “Các khoản giảm trừ doanh thu” trong kỳ báo cáo.

Chỉ tiêu này không bao gồm các khoản thuế gián thu, phí mà doanh nghiệp không được hưởng phải nộp ngân sách nhà nước (được kế toán ghi giảm doanh thu trên sổ kế toán tài khoản 511) do các khoản này về bản chất là các khoản thu hộ Nhà nước, không nằm trong cơ cấu doanh thu và không được coi là khoản giảm trừ doanh thu.

=> Chỉ tiêu này lấy Tổng phát sinh Bên Nợ TK 511 (Lũy kế phát sinh Nợ tài khoản 511 đối ứng với Có tài khoản 521) cụ thể:

Chỉ tiêu Các khoản giảm trừ doanh thu thiết lập = Phát sinh Nợ TK 521 – Phát sinh Có TK 521 (không kể phát sinh kết chuyển khoản giảm trừ doanh thu sang TK 511)

Vì Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh lấy số liệu như sau:

• Doanh thu = Phát sinh Có 511 – Phát sinh Nợ 511(không kể phát sinh kết chuyển khoản giảm trừ doanh thu sang TK 511 và kết chuyển doanh thu bán hàng sang TK 911)
• Giảm trừ doanh thu = Phát sinh Nợ 521 – Phát sinh Có 521 (không kể phát sinh kết chuyển khoản giảm trừ doanh thu sang TK 511)

Nên nếu hạch toán giảm trừ vào Nợ 511 thì: Doanh thu bị trừ giảm trừ nhưng chỉ tiêu Các khoản giảm trừ doanh thu = 0

Ví dụ: Trong kỳ đơn vị có phát sinh các nghiệp vụ sau:

– Nghiệp vụ bán hàng hóa, dịch vụ, hạch toán Nợ 111,112,131/Có 511: 1.500.000.000
– Nghiệp vụ ghi nhận giảm giá hàng bán, hạch toán Nợ 511/Có 111: 20.000.000.
– Kết chuyển lãi lỗ trong kỳ, hạch toán Nợ 511/Có 911: 1.480.000.000

Khi đó trên Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh, chỉ tiêu Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ là 1.480.000.000, chỉ tiêu Các khoản giảm trừ doanh thu là 0.
=> Kiểm tra thấy trong kỳ có phát sinh khoản giảm trừ doanh thu nhưng chỉ tiêu Các khoản giảm trừ doanh thu = 0 nên thấy lệch.

Cách kiểm tra và xử lý:

Bước 1: Vào Báo cáo \ Tổng hợp\ Bảng tổng hợp theo tài khoản \ Bảng tổng hợp phát sinh tài khoản. Chọn TK 511

Bước 2: Kiểm tra cột Phát sinh Nợ của TK 511 đang đối ứng với tài khoản nào:

• Nếu đối ứng TK 911 → Bút toán kết chuyển, bỏ qua
• Nếu đối ứng TK 521 → Bút toán kết chuyển giảm trừ, bỏ qua
• Nếu đối ứng 111, 112, 131… → Đây thường là giảm giá, trả lại hàng, chiết khấu đang hạch toán sai vào 511

Bước 3: Nhấn đúp vào TK 511 để mở Sổ chi tiết TK 511. Sau đó thực hiện lọc chứng từ: Phát sinh Nợ > 0 và Tài khoản đối ứng = 111, 112, 131…

Bước 4: Mở từng chứng từ và Sửa lại hạch toán cho đúng về Tài khoản giảm trừ doanh thu:

• Nếu là Chiết khấu thương mại → Hạch toán Nợ 5211
• Nếu là Hàng bán bị trả lại → Hạch toán Nợ 5212
• Nếu là Giảm giá hàng bán → Hạch toán Nợ 5213

Bước 5: Cất chứng từ và mở lại Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh để kiểm tra lại số liệu.

Ví dụ: Trong kỳ đơn vị có phát sinh các nghiệp vụ sau:

– Nghiệp vụ bán hàng hóa, dịch vụ, hạch toán Có 511 là 2.000.000.
– Nghiệp vụ trả lại hàng đã bán tháng trước, hạch toán Nợ 5212 là 5.000.000.
– Kết chuyển lãi lỗ trong kỳ, hạch toán Nợ 511/Có 5212: 5.000.000, Nợ TK 911/ Có TK 511: 3.000.000.

Khi đó trên Bảng cân đối tài khoản, Phát sinh Có TK 511 là 5.000.000. Trong khi trên Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh, chỉ tiêu Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ là 2.000.000, Các khoản giảm trừ doanh thu là 5.000.000.
=> Đối chiếu chỉ tiêu Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ (2.000.000) với tổng phát sinh TK 511 (5.000.000) nên thấy lệch.

Cách kiểm tra: Trường hợp này số liệu trên Báo cáo kết quả HĐKD là Đúng, không cần điều chỉnh.

Anh/chị có thể kiểm tra số liệu chi tiết như sau:

Bước 1: Vào Báo cáo \ Tổng hợp\ Bảng tổng hợp theo tài khoản \ Bảng tổng hợp phát sinh tài khoản. Chọn TK 511 và TK 521

Bước 2: Nếu thấy phát sinh TK 521 lớn hơn phát sinh TK 511 trong kỳ → Có khả năng là hàng bán bị trả lại của kỳ trước.

Bước 3: Nhấn đúp chuột vào TK 521 để mở Sổ chi tiết TK 521. Kiểm tra các chứng từ Hàng bán bị trả lại, Giảm giá hàng bán, Chiết khấu thương mại

→ Nếu là chứng từ trả lại hàng của kỳ trước thì số liệu trên Báo cáo KQHĐKD là Đúng, không cần điều chỉnh.

Ví dụ: Trong kỳ đơn vị có phát sinh các nghiệp vụ sau:

– Nghiệp vụ bán hàng hóa, dịch vụ có chiết khấu, hạch toán khoản chiết khấu Nợ 5211/Có 131: 5.000.000.
– Nghiệp vụ trả lại hàng bán có chiết khấu, hạch toán giảm chiết khấu Nợ 131/Có 5211 là 1.000.000.
– Kết chuyển lãi lỗ trong kỳ, hạch toán kết chuyển khoản giảm trừ doanh thu Nợ 511/Có 5211: 4.000.000.

Khi đó trên Bảng cân đối tài khoản, Phát sinh Nợ TK 5211 là 5.000.000. Trong khi trên Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh, chỉ tiêu Các khoản giảm trừ doanh thu là 4.000.000.
=> Đối chiếu chỉ tiêu Các khoản giảm trừ doanh thu (4.000.000) với tổng phát sinh TK 5211 (5.000.000) nên thấy lệch.

Cách kiểm tra: Trường hợp này số liệu chỉ tiêu Các khoản giảm trừ doanh thu là ĐÚNG, không cần điều chỉnh

Anh/chị có thể kiểm tra số liệu chi tiết như sau:

Bước 1: Vào Báo cáo \ Tổng hợp\ Bảng tổng hợp theo tài khoản \ Bảng tổng hợp phát sinh tài khoản. Chọn TK 5211

Bước 2: Nhấn đúp chuột vào TK 5211 để mở Sổ chi tiết TK 5211. Kiểm tra lại các chứng từ:

• Phát sinh Nợ 5211 (Chiết khấu thương mại)
• Phát sinh Có 5211 (Giảm chiết khấu do trả lại hàng)

→ Nếu có cả phát sinh Nợ và Có 5211 thì số liệu Các khoản giảm trừ doanh thu trên Báo cáo KQHĐKD là đúng, không cần điều chỉnh.