1. Trang chủ
  2. 6. Khác
  3. Khác
  4. Câu hỏi thường gặp
  5. Câu hỏi thường gặp theo nghiệp vụ
  6. Nghiệp vụ kế toán
  7. Hạch toán thuế TNCN phải nộp, hoàn thuế và nộp thừa/thiếu sau quyết toán

Hạch toán thuế TNCN phải nộp, hoàn thuế và nộp thừa/thiếu sau quyết toán

1. Tổng quan

Bài viết hướng dẫn hạch toán các nghiệp vụ liên quan đến thuế thu nhập cá nhân (TNCN) theo quy định hiện hành.

Nội dung bài viết bao gồm cách hạch toán thuế TNCN phải nộp, hạch toán khi nộp thuế vào Ngân sách Nhà nước và hướng dẫn xử lý, hạch toán các trường hợp phát sinh số thuế TNCN nộp thiếu hoặc nộp thừa sau khi quyết toán thuế, bao gồm hoàn thuế và bù trừ sang kỳ sau.

2. Nghiệp vụ hạch toán TNCN phải nộp, hoàn thuế và nộp thừa/thiếu sau quyết toán

Thuế thu nhập cá nhân (TNCN) là khoản tiền mà người có thu nhập phải trích nộp trong một phần tiền lương, hoặc từ các nguồn thu khác vào ngân sách nhà nước sau khi đã được trừ các thu nhập miễn thuế và các khoản được giảm trừ gia cảnh.

Công thức xác định thuế TNCN: Thuế TNCN phải nộp = Thu nhập tính thuế x Thuế suất thuế TNCN

  • Thu nhập từ tiền lương, tiền công của cá nhân cư trú được áp dụng theo biểu thuế lũy tiến từng phần.
  • Thu nhập từ tiền lương, tiền công của cá nhân không cư trú được áp dụng theo biểu thuế toàn phần.
  • Các khoản thu nhập ngoài tiền lương, tiền công được áp dụng theo biểu thuế toàn phần.

Lưu ý: Khi doanh nghiệp vừa có NLĐ nộp thừa, vừa có NLĐ nộp thiếu tiền thuế TNCN trong 1 kỳ (năm) quyết toán: Doanh nghiệp sẽ tự bù trừ nội bộ (thu của người nộp thiếu để trả cho người nộp thừa)

2.1 Hạch toán thuế TNCN phải nộp

Trường hợp 1: Khi tính và khấu trừ thuế TNCN trừ vào tiền lương, tiền công của người lao động

Nợ TK 334 – Phải trả cho người lao động.

Có TK 3335 – Số thuế TNCN phải khấu trừ

Trường hợp 2: Tổ chức, doanh nghiệp trả tiền lương cho người lao động là lương Net

Đối với trường hợp tổ chức, doanh nghiệp thực hiện trả lương cho người lao động bằng lương NET thì tổ chức, doanh nghiệp có nghĩa vụ nộp thuế TNCN thay cho người lao động. Như vậy thuế TNCN của người lao động sẽ thực hiện khấu trừ trực tiếp tại thu nhập của tổ chức, doanh nghiệp.

Nợ 641/642/154/62…

Có TK 3335 – Số thuế TNCN phải nộp thay

Trường hợp 3: Khi thanh toán lợi nhuận hoặc cổ tức cho chủ sở hữu

Nợ TK 338 – Khoản phải trả nộp khác (3388).

Có các TK 111, 112 (số tiền cần thanh toán lợi nhuận hoặc trả cổ tức cho chủ sở hữu).

Có TK 3335 – Thuế TNCN (trong trường hợp khấu trừ thuế TNCN tại nguồn)

Trường hợp 4: Khi nộp thuế thu nhập cá nhân về ngân sách của Nhà nước

Nợ TK 3335 – Thuế thu nhập cá nhân.

Có các Tk 111, 112,…: Số tiền thuế đã nộp.

2.2 Cách hạch toán tiền thuế TNCN nộp thừa, nộp thiếu sau khi làm quyết toán thuế TNCN

Thuế TNCN là loại thuế có kỳ tính thuế theo năm nhưng trong năm hàng tháng hoặc hàng quý DN đã phải kê khai và nộp số thuế TNCN đã khấu trừ trong tháng hoặc quý đó về Ngân sách nhà nước

2.2.1 Nộp thiếu tiền thuế TNCN

Doanh nghiệp nộp thiếu tiền thuế TNCN khi số thuế TNCN đã nộp trong năm nhỏ hơn số thuế TNCN phải nộp sau quyết toán. Trường hợp này được xác định trên tờ khai quyết toán thuế TNCN mẫu 05/QTT-TNCN, khi phát sinh số tiền tại chỉ tiêu [40] – Tổng số thuế TNCN còn phải nộp.

Khi phát sinh số thuế TNCN còn phải nộp thêm, kế toán thực hiện các bút toán sau:

Bước 1: Ghi nhận số thuế TNCN còn phải nộp thêm

  • Trường hợp 1: Trừ vào lương của người lao động

Nợ TK 334 – Số thuế TNCN khấu trừ vào lương.

Có TK 3335 – Số thuế TNCN phải nộp thêm theo quyết toán.

  • Trường hợp 2: Thu thêm tiền của người lao động

Nợ TK 111/112 – Người lao động nộp tiền.

Có TK 3335 – Số thuế TNCN phải nộp thêm theo quyết toán.

  • Trường hợp 3: Doanh nghiệp nộp thay người lao động (lương NET)

Nợ TK 641/642/622/627… (Theo Thông tư 133 sử dụng TK 154/6421/6422…)

Có TK 3335 – Số thuế TNCN phải nộp thêm theo quyết toán.

Bước 2: Nộp số thuế TNCN còn thiếu vào Ngân sách Nhà nước

Nợ TK 3335 – Thuế TNCN còn phải nộp.

Có TK 112 – Số tiền đã nộp (nếu nộp bằng tiền mặt thì ghi Có TK 111).

2.2.2 Nộp thừa tiền thuế TNCN

Doanh nghiệp nộp thừa tiền thuế TNCN khi số thuế TNCN đã nộp trong năm lớn hơn số thuế TNCN phải nộp sau quyết toán.Trường hợp này được xác định trên tờ khai quyết toán thuế TNCN mẫu 05/QTT-TNCN, khi phát sinh số tiền tại chỉ tiêu số 41 – Tổng số thuế TNCN đã nộp thừa.

Đối với số thuế TNCN nộp thừa, doanh nghiệp có thể lựa chọn làm thủ tục hoàn thuế hoặc bù trừ vào kỳ sau.

– Trường hợp 1: Làm thủ tục hoàn thuế

  • Bước 1: Ghi nhận số thuế TNCN đã nộp thừa đề nghị hoàn

Nợ TK 3335 – Số thuế TNCN đề nghị hoàn.

Có TK 3388 – Phải trả khác (phải trả người lao động khi nhận được tiền hoàn).

  • Bước 2: Khi nhận được tiền hoàn thuế

Nợ TK 112 – Số tiền hoàn thuế nhận được.

Có TK 3335 – Số thuế TNCN đã đề nghị hoàn.

  • Bước 3: Chi trả tiền hoàn thuế cho người lao động

Nợ TK 3388 – Phải trả người lao động.

Có TK 111/112 – Số tiền thực chi.

– Trường hợp 2: Bù trừ sang kỳ sau

  • Bước 1: Ghi nhận số thuế TNCN nộp thừa

Nợ TK 3335 – Số thuế TNCN nộp thừa theo quyết toán.

Có TK 1388 – Phải thu khác.

Lưu ý: Doanh nghiệp không phải thực hiện thủ tục với cơ quan thuế. Hệ thống thuế sẽ tự động ghi nhận số thuế TNCN nộp thừa theo tờ khai quyết toán thuế TNCN mẫu 05/QTT-TNCN. Doanh nghiệp nên theo dõi chi tiết theo từng người lao động để thuận tiện khi thực hiện bù trừ.

  • Bước 2: Thực hiện bù trừ

Nếu số thuế TNCN nộp thừa lớn hơn hoặc bằng số thuế TNCN phải khấu trừ trong kỳ, hạch toán:

Nợ TK 1388 – Số thuế TNCN được bù trừ.

Có TK 3335 – Số thuế TNCN được bù trừ.

Nếu sau khi bù trừ vẫn còn số thuế TNCN nộp thừa thì tiếp tục theo dõi để bù trừ vào các kỳ sau.

Nếu số thuế TNCN nộp thừa nhỏ hơn số thuế TNCN phải khấu trừ trong kỳ, hạch toán:

Nợ TK 1388 – Số thuế TNCN được bù trừ.

Nợ TK 334 – Phần thuế TNCN còn phải khấu trừ vào lương của người lao động.

Có TK 3335 – Tổng số thuế TNCN phải khấu trừ trong kỳ.

Cập nhật 27/07/2026


Bài viết này hữu ích chứ?

Nền tảng quản trị doanh nghiệp hợp nhất MISA AMIS với gần 200.000 khách hàng doanh nghiệp đang sử dụng

Bài viết liên quan

Hỏi Cộng đồng MISA
Nếu bạn vẫn còn thắc mắc hãy đăng câu hỏi vào Cộng đồng MISA để được giải đáp miễn phí và nhanh chóng
Đăng bài ngay