1. Tổng quan
Một số doanh nghiệp sản xuất áp dụng giá thành kế hoạch để nhập kho thành phẩm nhằm xác định ngay doanh thu, giá vốn và kết quả kinh doanh mà không phải chờ tính giá thành thực tế vào cuối kỳ.
Sau khi tính được giá thành thực tế, doanh nghiệp chỉ muốn hạch toán phần chênh lệch giữa giá thành kế hoạch và giá thành thực tế vào giá vốn hàng bán hoặc hàng tồn kho thay vì cập nhật lại đơn giá của các phiếu nhập kho thành phẩm đã lập.
Để đáp ứng nhu cầu này, phần mềm cung cấp tính năng Tự động cập nhật giá nhập kho thành phẩm sau khi tính giá thành trên bảng tính giá thành theo phương pháp Hệ số/Tỷ lệ, cho phép doanh nghiệp lựa chọn cập nhật lại đơn giá nhập kho theo giá thành thực tế nhưng giữ nguyên đơn giá kế hoạch và xử lý phần chênh lệch thông qua chứng từ kế toán.
Tính năng này phù hợp với doanh nghiệp khi:
- Muốn nhập kho thành phẩm theo giá thành kế hoạch.
- Muốn theo dõi kịp thời doanh thu, giá vốn và kết quả kinh doanh trong kỳ mà không cần chờ hoàn thành việc tính giá thành.
- Muốn theo dõi riêng phần chênh lệch giữa giá thành kế hoạch và giá thành thực tế, đồng thời phân bổ chênh lệch vào Giá vốn hàng bán và Hàng tồn kho.
- Không muốn phần mềm tự động cập nhật lại đơn giá trên Phiếu nhập kho thành phẩm sau khi tính giá thành.
2. Thiết lập tùy chọn Tự động lấy giá nhập kho thành phẩm theo giá thành kế hoạch
Bước 1: Vào biểu tượng ⚙️ Các tiện ích và thiết lập\Tuỳ chọn\Vật tư hàng hóa
Bước 2: Tại nhóm phương pháp tính giá xuất kho, tìm mục Tự động lấy giá nhập kho thành phẩm theo giá thành kế hoạch

Bước 3: Thiết lập tùy chọn theo nhu cầu sử dụng:
– Tùy chọn Tự động lấy giá nhập kho thành phẩm theo giá thành kế hoạch:
- Chọn Không: Phần mềm không sử dụng giá thành kế hoạch khi nhập kho thành phẩm. Giá nhập kho thành phẩm sẽ được xử lý theo cơ chế tính giá hiện hành của phần mềm sau khi tính giá thành.
- Chọn Có: Phần mềm sử dụng giá thành kế hoạch để xác định giá nhập kho thành phẩm khi lập phiếu nhập kho. Đồng thời hiển thị thêm tùy chọn Tự động cập nhật giá nhập kho thành phẩm sau khi tính giá thành để anh/chị lựa chọn cách xử lý sau khi tính giá thành.
– Tùy chọn Tự động cập nhật giá nhập kho thành phẩm sau khi tính giá thành:
- Chọn Có: Sau khi tính giá thành, phần mềm tự động cập nhật đơn giá nhập kho thành phẩm từ giá thành kế hoạch sang giá thành thực tế, đảm bảo giá trị hàng tồn kho và giá vốn được ghi nhận theo giá thành thực tế.
- Chọn Không: Sau khi tính giá thành, phần mềm giữ nguyên đơn giá nhập kho thành phẩm theo giá thành kế hoạch, đồng thời cho phép sinh chứng từ xử lý chênh lệch giữa giá thành thực tế và giá thành kế hoạch để hạch toán vào giá vốn hàng bán hoặc hàng tồn kho.
Bước 4: Nhấn Cất để lưu thiết lập
3. Các bước thực hiện
Để sau khi tính giá thành, phần mềm giữ nguyên đơn giá nhập kho thành phẩm theo giá thành kế hoạch, đồng thời cho phép sinh chứng từ xử lý phần chênh lệch giữa giá thành thực tế và giá thành kế hoạch, Anh/Chị thực hiện như sau:
Bước 1: Thiết lập tuỳ chọn không tự động cập nhật giá nhập kho thành phẩm sau khi tính giá thành
- Vào biểu tượng ⚙️ Các tiện ích và thiết lập\Tuỳ chọn\Vật tư hàng hóa
- Tại nhóm phương pháp tính giá xuất kho, tìm mục Tự động lấy giá nhập kho thành phẩm theo giá thành kế hoạch chọn Có
- Hệ thống hiển thị lựa chọn Tự động cập nhật giá nhập kho thành phẩm sau khi tính giá thành => Chọn trạng thái Không cho mục này để phần mềm không tự động thay đổi giá nhập kho thành phẩm sau khi tính giá thành.

Bước 2: Khai báo giá thành kế hoạch cho từng thành phẩm/bán thành phẩm.
- Vào phân hệ Giá thành, tab Quy trình\ Hệ số, Tỷ lệ . Tại mục Tiện ích chọn Khai báo giá thành kế hoạch


- Sau khi khai báo, khi thêm mới Phiếu nhập kho thành phẩm, phần mềm sẽ tự động lấy đơn giá theo giá thành kế hoạch đã khai báo.

Bước 3: Thực hiện tính giá thành theo phương pháp Hệ số/Tỷ lệ như thông thường
- Vào phân hệ Giá thành, chọn phương pháp Hệ số/Tỷ lệ.

- Thực hiện các bước tính giá thành theo phương pháp Hệ số tỷ lệ. Xem hướng dẫn chi tiết tại đây.
- Sau khi tính giá thành, phần mềm vẫn xác định giá thành thực tế của từng thành phẩm theo chi phí sản xuất phát sinh. Tuy nhiên, do đã thiết lập không tự động cập nhật giá nhập kho thành phẩm, phần mềm không cập nhật lại đơn giá trên Phiếu nhập kho thành phẩm, mà chỉ xác định khoản chênh lệch giữa giá thành thực tế và giá thành kế hoạch ở Bước 3

Ví dụ:
- Giá thành kế hoạch: 400.000 đồng/cái
- Giá thành thực tế: 444.050 đồng/cái
Sau khi tính giá thành, đơn giá nhập kho vẫn là 4000.000 đồng/cái. Phần mềm xác định chênh lệch là 44.050 đồng/cái để xử lý ở bước tiếp theo.
Bước 4: Sinh chứng từ xử lý chênh lệch trên bảng tính giá thành
Sau khi hoàn thành tính giá thành, tại bước TÍNH GIÁ THÀNH trên bảng tính, nhấn nút Sinh chứng từ xử lý CL
- Nếu có phát sinh chênh lệch, phần mềm tự động kiểm tra và hiển thị giao diện khai báo tỷ lệ điều chỉnh.
- Nếu đã tồn tại chứng từ chênh lệch của kỳ này, phần mềm cảnh báo và không cho sinh lại, cần xoá chứng từ cũ nếu muốn thao tác tiếp.

Bước 5: Khai báo tỷ lệ điều chỉnh
- Trên giao diện Khai báo tỷ lệ điều chỉnh, kiểm tra danh sách thành phẩm xuất hiện
- Nhập hoặc dán từ Excel thông tin vào các cột:
- Kho: Chọn kho phù hợp cho từng thành phẩm (bắt buộc).
- Giá vốn (%): Nhập tỷ lệ chênh lệch muốn điều chỉnh vào giá vốn (bắt buộc, kiểm tra tổng tỷ lệ các cột bằng 100).
- Hàng tồn kho (%): Nhập tỷ lệ còn tồn, không để âm, tổng hai cột với Giá vốn phải bằng 100%.

- Có thể sử dụng tính năng dán hàng loạt hoặc sao chép nhanh giá trị cho nhiều dòng, thêm mới kho nếu cần (nhấn F9 ở ô Kho).
Bước 6: Sau khi nhấn Đồng ý, phần mềm tự động sinh các chứng từ điều chỉnh chênh lệch (phiếu nhập kho từ kiểm kê, xuất kho từ kiểm kê hoặc nghiệp vụ khác) theo tỷ lệ đã khai báo, đảm bảo phần chênh lệch giữa giá thành thực tế và giá thành kế hoạch được phân bổ vào Giá vốn hàng bán và Hàng tồn kho theo đúng tỷ lệ đã thiết lập.


4. Lưu ý
- Tuỳ chọn Tự động cập nhật giá nhập kho thành phẩm sau khi tính giá thành chỉ áp dụng khi tuỳ chọn Tự động lấy giá nhập kho theo giá thành kế hoạch khi lập phiếu nhập kho thành phẩm đang bật; nếu không phần mềm sẽ ngầm định cập nhật giá và không hiển thị tuỳ chọn này.
- Chức năng sinh chứng từ chênh lệch chỉ sử dụng cho các kỳ tính giá thành theo tháng, không áp dụng khi đã sinh chứng từ cho kỳ đó hoặc với dữ liệu đã khóa sổ.