1. Tổng quan
Bài viết hướng dẫn cách kê khai hóa đơn điều chỉnh, hóa đơn thay thế đầu ra lên tờ khai thuế GTGT theo quy định
Người bán xuất hóa đơn là Hoá đơn thay thế/điều chỉnh trong trường hợp như:
- Khi hóa đơn gốc bị sai sót, xuất HĐ thay thế/điều chỉnh cho hóa đơn bị sai sót đó cho người mua
- Khi người mua trả lại hàng đã mua, xuất HĐ thay thế/điều chỉnh cho lô hàng trả lại đó.
- Xuất Hóa đơn chiết khấu thương mại được tính căn cứ vào số lượng, doanh số hàng hóa, dịch vụ
- Khi người mua hủy/hoàn trả phí dịch vụ một số lĩnh vực đặc thù như bảo hiểm, bất động sản, xây dựng,…
2. Căn cứ pháp lý
Căn cứ điểm d khoản 6 Điều 10 Thông tư 91/2026/TT-BTC quy định:
Xử lý hóa đơn điện tử đã lập
6. Áp dụng hóa đơn điều chỉnh, thay thế
d) Hóa đơn điều chỉnh đối với trường hợp quy định tại khoản 5 Điều này thì người bán kê khai vào kỳ phát sinh hóa đơn điều chỉnh, người mua kê khai vào kỳ nhận được hóa đơn điều chỉnh.
Căn cứ khoản 6, điều 12 của Nghị định 252/2026/NĐ-CP Luật Quản lý thuế quy định:
6. Người nộp thuế khai bổ sung cho từng hồ sơ khai thuế, khoản thu khác có sai, sót thuộc các trường hợp quy định tại khoản 1, 2, 3, 4 và 5 Điều này như sau:
a) Người nộp thuế thuộc trường hợp quy định tại điểm a, b, c khoản 5 Điều 12 Luật Quản lý thuế thực hiện khai bổ sung cho kỳ phát sinh sai, sót. Trường hợp việc khai bổ sung làm tăng số thuế, khoản thu khác phải nộp hoặc giảm số thuế, khoản thu khác đã được miễn, giảm, hoàn thì người nộp thuế phải nộp đủ số tiền phải nộp tăng thêm hoặc số tiền đã được miễn, giảm, hoàn và tiền chậm nộp vào ngân sách nhà nước (nếu có); trường hợp việc khai bổ sung làm giảm số thuế, khoản thu khác phải nộp thì người nộp thuế được điều chỉnh giảm tiền chậm nộp và xử lý số tiền thuế, khoản thu khác nộp thừa (nếu có) theo quy định. Trường hợp việc khai bổ sung làm tăng, giảm số thuế giá trị gia tăng được khấu trừ chuyển kỳ sau thì người nộp thuế khai số thuế chênh lệch tăng, giảm vào kỳ phát hiện sai, sót. Người nộp thuế chỉ được khai bổ sung tăng số thuế giá trị gia tăng đề nghị hoàn khi chưa nộp hồ sơ đề nghị hoàn thuế.
Riêng trường hợp người nộp thuế phát hiện số thuế giá trị gia tăng đầu vào khi kê khai, khấu trừ bị sai, sót thì thực hiện kê khai theo quy định của pháp luật thuế giá trị gia tăng;
b) Người nộp thuế thuộc trường hợp quy định tại điểm d và điểm đ khoản 5 Điều 12 Luật Quản lý thuế thực hiện theo quy định tại điểm a khoản này và bị xử phạt vi phạm hành chính về thuế.
Như vậy có 2 trường hợp kê khai sau:
TH1: Hóa đơn thay thế / điều chỉnh đối với trường hợp sai về số tiền ghi trên hóa đơn, sai về thuế suất, tiền thuế hoặc hàng hóa ghi trên hóa đơn không đúng quy cách, chất lượng. Xét tính chất hoặc kê khai bổ sung nháp kỳ bị sai sót:
- Nếu kê khai bổ sung làm tăng số thuế phải nộp hoặc giảm số thuế được hoàn: Làm tờ khai bổ sung và nộp thêm số thuế phải nộp.
- Nếu kê khai bổ sung làm giảm số thuế phải nộp hoặc chỉ tăng/giảm số thuế được khấu trừ chuyển kỳ sau: Lập Tờ khai bổ sung của kỳ có sai sót đồng thời kê khai số chênh lệch vào chỉ tiêu [37] hoặc [38] trên tờ khai thuế GTGT của kỳ hiện tại.
TH2: Hóa đơn điều chỉnh đối với trường hợp chiết khấu thương mại, trả lại hàng đã bán hoặc thay đổi giá trị khi quyết toán thì người bán kê khai vào kỳ phát sinh hóa đơn điều chỉnh.
3. Hướng dẫn kê khai trên phần mềm
3.1 Kê khai hóa đơn thay thế/điều chỉnh do sai sótÁp dụng đối với hóa đơn thay thế hoặc hóa đơn điều chỉnh do sai về số tiền ghi trên hóa đơn, sai thuế suất, tiền thuế hoặc hàng hóa không đúng quy cách, chất lượng.
3.2. Kê khai hóa đơn điều chỉnh do chiết khấu thương mại, trả lại hàng hoặc thay đổi giá trị khi quyết toánĐối với hóa đơn điều chỉnh phát sinh do chiết khấu thương mại, trả lại hàng đã bán hoặc thay đổi giá trị khi quyết toán, người bán kê khai vào kỳ phát sinh hóa đơn điều chỉnh. – Nếu hóa đơn điều chỉnh cùng kỳ với hóa đơn gốc, khi lập tờ khai thuế lần đầu, phần mềm sẽ tự động tổng hợp số liệu của hóa đơn gốc và hóa đơn điều chỉnh lên tờ khai. Anh/Chị có thể kiểm tra lại bằng cách nhấn Chọn chứng từ. Ví dụ: Ngày 10/12/2026, doanh nghiệp xuất hóa đơn số 00000004. Ngày 20/12/2026, khách hàng trả lại một phần hàng hóa và doanh nghiệp lập hóa đơn điều chỉnh giảm số 00000005. Khi lập tờ khai thuế tháng 12/2026 lần đầu, phần mềm tự động tổng hợp số liệu của hóa đơn số 00000004 và hóa đơn điều chỉnh số 00000005 lên tờ khai. – Nếu hóa đơn điều chỉnh khác kỳ với hóa đơn gốc, khi lập tờ khai của kỳ phát sinh hóa đơn điều chỉnh, phần mềm sẽ tự động tổng hợp số liệu của hóa đơn điều chỉnh lên tờ khai. Anh/Chị có thể kiểm tra lại bằng cách:
Ví dụ: Ngày 24/11/2026, doanh nghiệp xuất hóa đơn số 00004224. Ngày 09/12/2026, khách hàng trả lại một phần hàng hóa và doanh nghiệp lập hóa đơn điều chỉnh giảm số 00000042. Khi lập tờ khai thuế tháng 12/2026, hóa đơn điều chỉnh số 00000042 được kê khai vào kỳ tháng 12/2026. Anh/Chị có thể kiểm tra tại Chọn HĐ thay thế/điều chỉnh khác kỳ để đảm bảo hóa đơn đã được lấy lên tờ khai. |

