1. Trang chủ
  2. 6. Khác
  3. Khác
  4. Câu hỏi thường gặp
  5. Câu hỏi thường gặp theo nghiệp vụ
  6. CHTG Thuế
  7. Tôi nhận được hóa đơn đầu vào là Hóa đơn thay thế thì Hạch toán và Kê khai như thế nào?

Tôi nhận được hóa đơn đầu vào là Hóa đơn thay thế thì Hạch toán và Kê khai như thế nào?

1. Tổng quan

Bài viết giúp hiểu rõ tổng quan về nguyên tắc hạch toán và kê khai thuế khi nhận được hóa đơn đầu vào là hóa đơn thay thế.

Người mua nhận được hoá đơn đầu vào là Hoá đơn thay thế trong trường hợp khi hóa đơn gốc bị sai sót, người bán xuất HĐ thay thế cho hóa đơn bị sai sót đó. Khi nhận được hóa đơn thay thế, kế toán bên mua cần xác định rõ:

  • HĐ thay thế này là tăng hay giảm so với Hoá đơn gốc?
  • Thời điểm nhận HĐ thay thế thì hàng hoá liên quan Hoá đơn gốc vẫn còn tồn kho hay đã bán hết?

Việc xác định đúng hai yếu tố trên giúp hạch toán và kê khai thuế chính xác, đảm bảo tuân thủ quy định về xử lý hóa đơn sai sót.

2. Căn cứ pháp lý

Theo khoản 6, điều 23 của Nghị định 181/2025/NĐ-CP hướng dẫn Luật Thuế giá trị gia tăng có hiệu lực từ ngày 01/7/2025 thì:

6. Trường hợp cơ sở kinh doanh phát hiện số thuế giá trị gia tăng đầu vào khi kê khai, khấu trừ bị sai, sót thì được khai thuế trước khi cơ quan thuế, cơ quan có thẩm quyền công bố quyết định kiểm tra thuế, thanh tra thuế như sau:

a) Người nộp thuế thực hiện khai bổ sung vào tháng, quý phát sinh số thuế giá trị gia tăng đầu vào bị sai, sót nếu việc khai thuế vào tháng, quý phát sinh số thuế giá trị gia tăng đầu vào bị sai, sót làm tăng số thuế phải nộp hoặc giảm số thuế được hoàn của tháng, quý đó; người nộp thuế phải nộp đủ số tiền thuế phải nộp tăng thêm hoặc bị thu hồi số tiền thuế đã được hoàn tương ứng và nộp tiền chậm nộp vào ngân sách nhà nước (nếu có).

b) Người nộp thuế thực hiện khai vào tháng, quý phát hiện sai, sót nếu việc khai thuế được thực hiện vào tháng, quý phát sinh thuế giá trị gia tăng đầu vào bị sai, sót làm giảm số tiền thuế phải nộp hoặc chỉ làm tăng hoặc giảm số thuế giá trị gia tăng còn được khấu trừ chuyển sang tháng, quý sau.

Căn cứ hướng dẫn tại mục Ghi chú của Tờ khai thuế GTGT mẫu số 01/GTGT thuộc Phụ lục I ban hành kèm theo Thông tư số 89/2026/TT-BTC hướng dẫn cách kê khai chỉ tiêu 37 và 38 như sau:

  • Trường hợp hàng hóa, dịch vụ mua trả chậm, trả góp có giá trị hàng hóa, dịch vụ mua từ 05 triệu đồng trở lên, cơ sở kinh doanh kê khai; điều chỉnh giảm số thuế giá trị gia tăng đầu vào được khấu trừ đối với phần giá trị hàng hóa, dịch vụ không có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt vào chỉ tiêu [37] kỳ tính thuế phát sinh nghĩa vụ thanh toán theo hợp đồng, phụ lục hợp đồng (không phải khai bổ sung hồ sơ khai thuế). Trường hợp sau khi điều chỉnh, cơ sở kinh doanh có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt thì cơ sở kinh doanh được kê khai, khấu trừ số thuế giá trị gia tăng đầu vào đối với phần giá trị hàng hóa, dịch vụ có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt vào chỉ tiêu [38] kỳ tính thuế có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt.
  • Trường hợp người nộp thuế phát hiện số thuế giá trị gia tăng đầu vào khi kê khai, khấu trừ bị sai, sót thực hiện khai vào chỉ tiêu [37] hoặc [38] (tháng, quý phát hiện sai, sót nếu việc khai thuế được thực hiện vào tháng, quý phát sinh thuế giá trị gia tăng đầu vào bị sai, sót làm giảm số tiền thuế phải nộp hoặc chỉ làm tăng hoặc giảm số thuế giá trị gia tăng còn được khấu trừ chuyển kỳ sau (không phải khai bổ sung hồ sơ khai thuế).
  • Trường hợp người mua nhận được hóa đơn điều chỉnh, hóa đơn thay thế thuộc các trường hợp theo quy định tại khoản 5 Điều 10 Thông tư số 91/2026/TT-BTC ngày 30/6/2026 của Bộ Tài chính thì kê khai vào chỉ tiêu [37] hoặc [38] của kỳ tính thuế nhận được hóa đơn điều chỉnh, hóa đơn thay thế (không phải khai bổ sung hồ sơ khai thuế).
  • Trường hợp người nộp thuế chuyển đổi phương pháp tính thuế từ phương pháp khấu trừ thuế sang phương pháp trực tiếp trên doanh thu thì kê khai điều chỉnh giảm số thuế giá trị gia tăng chưa được khấu trừ hết vào chỉ tiêu [37] tại kỳ tính thuế cuối cùng trước khi chuyển đổi phương pháp tính thuế (không phải khai bổ sung hồ sơ khai thuế).
  • Các trường hợp khác thực hiện theo quy định tại Điều 12 Nghị định số 252/2026/NĐ-CP ngày 30/6/2026 của Chính phủ và Phụ lục II Thông tư này.

=> Tóm lại, nhận hóa đơn đầu vào thay thế do hóa đơn cũ sai số tiền, thuế suất, tiền thuế hoặc hàng hóa không đúng quy cách, chất lượng.

1. Nếu việc khai bổ sung chỉ làm giảm số thuế phải nộp hoặc tăng/ giảm số thuế còn được khấu trừ chuyển kỳ sau

=> Không lập tờ khai bổ sung mà kê khai vào kỳ hiện tại:

  • Tăng: kê vào chỉ tiêu [38]
  • Giảm: kê vào chỉ tiêu [37]
  • Không kê vào chỉ tiêu [24], [25]

2. Nếu việc khai bổ sung làm tăng số thuế phải nộp hoặc giảm số thuế được hoàn

=> Lập Tờ khai bổ sung của kỳ có sai sót và thực hiện nghĩa vụ thuế phát sinh (nếu có).

3. Cách hạch toán và kê khai hóa đơn thay thé đầu vào

Trường hợp 1: Chưa lập tờ khai lần đầu của kỳ phát sinh Hóa đơn gốc (Hóa đơn đã bị thay thế)

Xem hướng dẫn kê khai và hạch toán chi tiết Tại đây

Trường hợp 2: Đã lập tờ khai lần đầu của kỳ phát sinh Hóa đơn gốc (Hóa đơn đã bị thay thế)

Xem hướng dẫn kê khai và hạch toán chi tiết Tại đây

Cập nhật 22/08/2026


Bài viết này hữu ích chứ?

Nền tảng quản trị doanh nghiệp hợp nhất MISA AMIS với gần 200.000 khách hàng doanh nghiệp đang sử dụng

Bài viết liên quan

Hỏi Cộng đồng MISA
Nếu bạn vẫn còn thắc mắc hãy đăng câu hỏi vào Cộng đồng MISA để được giải đáp miễn phí và nhanh chóng
Đăng bài ngay